Polipropilen (PP), propilen gazının polimerizasyonu ile elde edilir. Üretim sürecinde yüksek saflıktaki propilen gazı, katalizörler ve ağır basınç reaktörleri yardımıyla polimerleşir.
Polipropilenin yüksek sıcaklıklarda kimyasallara dayanıklı olması, kullanım alanını oldukça genişletmiştir. Ayrıca, düşük yoğunluk ve yüksek yumuşama noktası özellikleri sayesinde sigara ve müzik plağı ambalajlarından sterilize edilebilir tıbbi malzemelere kadar birçok üründe kullanılmaktadır.
Başlıca uygulama alanları:
Türkiye’de PP tüketiminin en büyük kısmını dokuma torba ve kumaş üretimi oluşturur.
Yaklaşık 1000 dairevi tezgah ve 200 sulzer tezgahı aktif olarak kullanılmakta ve bu sayılar sürekli artmaktadır.
Dairevi tezgahlar genellikle çuval üretiminde, sulzer tezgahları ise kumaş üretiminde kullanılır.
Bu sistemlerle 1 tona kadar dayanıklı jumbo torbalar üretilir.
Kullanım amacına göre torbalar;
Bazı torbalar AYPE (LDPE) veya AYPE/LAYPE karışımı ile kaplanarak dayanıklılığı artırılır.
Üretimin bir bölümü ihracata (Arap ülkeleri, Güneydoğu ve Batı Avrupa) yöneliktir.
Bu sektörde PP’nin en yaygın kullanımı otomotiv akü kutuları üretimidir.
Otomotiv üretiminin artışına paralel olarak PP enjeksiyon kullanımı da her geçen yıl artmaktadır.
Diğer önemli enjeksiyon ürünleri:
Polipropilenden üretilen şişirme filmler, çiçek ambalajlarında ve tekstil ürünlerinin (örneğin gömlek) paketlenmesinde kullanılmaktadır.
Ayrıca ısıyla şekillendirilebilir yapraklar, margarin kapları ve monofilament iplikler de PP bazlı filmlerden üretilir.
Polipropilen, kimyasal özellikleri bakımından polietilene (PE) benzer; yüksek sıcaklıklarda kimyasallara dirençlidir ve geri dönüştürülebilir bir plastiktir.
Avantajları:
Geri dönüştürülmüş PP granüllerinden üretilen ürünler:
Polietilenin (PE) özellikleri, moleküler yapı ve katkı maddeleri ile kontrol edilir.
Zincirdeki dallanma miktarı, kristallik oranını ve dolayısıyla sertlik, mekanik dayanım ile kimyasal direnç seviyesini belirler.
YYPE (HDPE): az dallanma → yüksek kristallik → yüksek sertlik ve kimyasal direnç
AYPE (LDPE): çok dallanma → esneklik → düşük sertlik
Ortalama molekül ağırlığı, erime indeksi (MFI) ile ters orantılıdır; molekül ağırlığı arttıkça akışkanlık azalır.
Katkı Maddeleri
| Katkı Türü | Görevi | Örnek Maddeler |
|---|---|---|
| Oksitlenmeyi Önleyiciler | Termal bozunmayı engeller | Fenoller, aminler, fosfitler |
| UV Kararlılık Sağlayıcılar | Güneş ışığına dayanımı artırır | Karbon siyahı |
| Kaydırıcılar ve Bloklaşma Önleyiciler | İşlenebilirliği artırır, yapışmayı önler | Yağ asidi aminleri, silis dolgular |
| Cam Elyaf | Mekanik dayanımı artırır | Kompozit üretiminde kullanılır |
Üretim Yöntemleri:
LDPE’nin en önemli kullanım alanı film üretimidir.
Geri dönüşüm sürecinde kirletici maddeler ayrılır, LDPE yıkanır, kurutulur ve pelet haline getirilir.
Diğer kullanım alanları:
HDPE, ürün türüne bağlı olarak farklı özellikler gösterebilir.
En yaygın kullanım alanları:
Bu ürünler genellikle üç katmandan oluşur:
HDPE ayrıca:
gibi alanlarda da kullanılmaktadır.